1. Yangın Riski ve Kablo Sistemleri

Elektriksel kablolar, bir yapıda yangın yayılmasının en kritik kaynaklarından biridir. Özellikle tavan içi, asma tavan arkaları ve teknik kanallarda biriken kablolar, hem yanıcılık hem de zehirli gaz salınımı açısından risk oluşturur. Bu nedenle kablo koruma sistemlerinde yangına dayanıklı malzeme seçimi hayati öneme sahiptir.

2. Alev Geciktirici Nedir?

Alev geciktirici malzemeler, kabloların üzerinde ya da çevresinde kullanılarak yangının yayılmasını engelleyen veya geciktiren özel bileşenlerdir. Genellikle polimer, halojen free (halojensiz), seramik bazlı ya da mineral dolguludur.

Sık Kullanılan Alev Geciktiriciler:

• LSZH (Low Smoke Zero Halogen): Az duman, sıfır halojen, zehirsiz.

• Mica (Mika) Kaplama: Seramikleşen yapısıyla şiddetli yangına dirençlidir.

• PVC + Alev Geciktirici Katkılar: Ekonomik ama belli sıcaklıklara kadar etkili.

3. Kablo Koruma Sistemlerinde Kullanılan Yangına Dayanıklı Unsurlar

a. Yangın Tünelleri ve Spiral Borular

• Isıya dayanıklı fiberglas veya seramik esaslı spiral yapılarda ön plana çıkar.

• Sıcaklığa göre seçilen modellerle +1000 °C'ye kadar koruma sağlanabilir.

b. Yangın Kaplı Kablo Tavaları

• Genellikle yangına dayanıklı boya ya da izolasyon tabakasına sahiptir.

c. Seramik Esaslı EMT Borular

• Yüksek sıcaklık dayanımı ve elektromanyetik koruma sağlar.

4. Test Standartları ve Sertifikalar

Yangına dayanıklılık için uluslararası bazı testler zorunludur. Bunlar:

• IEC 60331: Yangın sırasında devre bütünlüğü testi

• IEC 60332: Alev yayılma testi

• EN 45545: Raylı sistemler için yangın standardı

5. Sektörel Uygulama Alanları

• Tüp Geçitler: Yüksek sıcaklık, dumansız tahliye ihtiyacı

• Havalimanları: Yangın algılama ve tahliye sistemleri için öncelikli

• Veri Merkezleri: Elektronik cihazlara zarar vermeyen duman yayılımı kritik

• Tersaneler / Gemi Endüstrisi: Tuzlu su ve ısıya dayanımlı kablo koruma zorunluluğu

6. Alev Geciktirici Sistemlerin Sınırları

• Her malzeme belli sıcaklığın üzerinde etkisini yitirir.

• Yangın anında su spreyi veya kimyasal sıçramalarla koruma tabakası zedelenebilir.

• Montaj hataları, özellikle tünel/açıklık noktalarında yangın yayılmasına yol açabilir.

7. Seçim Önerileri

• Sıcaklık derecesine göre yangına dayanıklılık sınıflandırması seçin (E30, E60, E90 gibi).

• Güvenlik sertifikası olan ürünler tercih edin.

• İşletmenizde gerçekleştirilen yangın senaryosu testlerine uygunluk arayın.

Sonuç

Yangına dayanıklı kablo koruma sistemleri, sadece yasal zorunluluk değil; can ve mal güvenliği için vazgeçilmez bir tedbirdir. Alev geciktirici malzeme seçimi yaparken fiyat/performans dengesini gözetmekle birlikte, uzun vadeli sistem dayanıklılığını da hesaba katmak gerekir.