Kablo Koruma Sistemlerinde IP ve IK Dereceleri Ne Anlama Gelir?

1. Güvenliğin Temel Taşları: IP ve IK Nedir?

Elektrik sistemlerinde, kablo ve ekipmanların dış etkenlere karşı korunması hem sistem performansı hem de iş güvenliği açısından kritik bir unsurdur. Bu noktada IP (Ingress Protection) ve IK (Impact Protection) derecelerinin belirlenmesi gerekir.

• IP Derecesi (Koruma Sınıfı): Katı cisimlere ve sıvılara karşı koruma seviyesini belirtir.

• IK Derecesi: Mekanik darbelere karşı sağladığı koruma seviyesini belirtir.

Bu iki parametre, ürünün dış ortama ne kadar uygun olduğunu belirlemede çok önemlidir.

2. IP Derecesi: Su ve Toz Girişine Karşı Direnç

a. IP Kodunun Açılımı:

IP kodu iki rakamdan oluşur. Örnek: IP65

• 1. Rakam (Katı cisimler): 0-6 arasında değişir.

  • 0: Koruma yok

  • 6: Toz girişine tamamen karşı koruma

• 2. Rakam (Sıvılar): 0-9K arasında değişir.

  • 0: Koruma yok

  • 5: Su jetiyle yıkamaya karşı koruma

  • 9K: Yüksek basınçlı, sıcak suya karşı koruma

b. Nerede Hangi IP Kullanılır?

• IP20: Sadece iç mekan, toz koruması az

• IP44: Banyo gibi nemli alanlar

• IP65-67: Dış mekan, endüstriyel ortamlar

3. IK Derecesi: Mekanik Dayanım Göstergesi

IK kodu, dış darbeye dayanıklılığı ifade eder.

IK Sınıflandırması:

• IK00: Koruma yok

• IK05: 0.7 joule (50 cm'den 150 gr darbe)

• IK08: 5 joule (40 cm'den 1.7 kg darbe)

• IK10: 20 joule (40 cm'den 5 kg darbe)

Uygulama Alanları:

• IK07: Ofis tipi panolar

• IK08-10: Fabrika, depo gibi yoğun darbe riski olan yerler

4. IP ve IK Değerleri Nasıl Test Edilir?

Her iki değer de laboratuvar ortamında uluslararası standartlara göre test edilir:

• IP: IEC 60529

• IK: IEC 62262

Testlerde, toz odaları, su spreyleri, darbe çekiçleri ve belirli enerji seviyesi hesaplamaları yapılır.

5. Yanlış Derece Seçimi Ne Gibi Sorunlara Yol Açar?

• Dış ortamda IP20 seçmek, su girip kısakapan riskini arttırır.

• Mekanik darbeye maruz kalan yerde IK05 kullanırsanız, muhafaza kolayca kırılabilir.

• Aşırı koruma (IP69K gibi) seçmek, maliyeti gereksiz artırabilir.

6. Sektörel Tavsiyeler

• Gıda Tesisleri: IP69K (yüksek basınçlı temizlik)

• Maden Sahası: IK10 + IP66

• Alışveriş Merkezleri: IP44 + IK08

• Açık Hava Panoları: IP65 + IK10

7. Örnek Uygulama: Dış Mekan Kablo Koruma

Bir fabrika sahasında, dış mekanda yer alan kablo tavası için IP65 ve IK10 derecesinde spiral boru kullanıldı.

• Sonuç: Su, toz ve darbeye karşı 5 yıl boyunca sorunsuz performans

8. Seçim Rehberi

Sonuç

IP ve IK dereceleri, kablo koruma sistemlerinde seçim yaparken sadece teknik bir detay değil, aynı zamanda yatırımın uzun ömrü ve güvenliği için vazgeçilmez kriterlerdir. Doğru ortam analizleriyle yapılacak doğru seçimler, hem arıza riskini azaltacak hem de sistem sürekliliğini garanti altına alacaktır.