Dış Ortamda Zemin Altı Kablo Koruma Yöntemleri: Boru Seçimi, İzolasyon ve Drenaj

Zemin altına yerleştirilen elektrik kabloları, dış ortamda yağan yağmur, kar, toprak hareketleri, kimyasallar ve kemirgenler gibi pek çok tehditle karşı karşıya kalabilir. Bu nedenle bu kabloların uzun ömürlü ve güvenli bir şekilde çalışabilmesi için uygun koruma yöntemlerinin uygulanması hayati önem taşır. Bu makalede, zemin altı kablo koruma yöntemlerini 3 ana başlıkta inceleyeceğiz: boru seçimi, izolasyon ve drenaj.

1. Uygun Boru Seçimi

Zemin altı kablo taşımasında en temel koruma aracı borulardır. Bu borular hem mekanik darbelere karşı koruma sağlar hem de kablonun nem, toprak ve kimyasal etkenlerle temasını engeller.

a) HDPE Borular

• Esnek ve kimyasal dirençli olmaları sayesinde zemin altında yaygın kullanılır.

• UV dayanımlı olan türleri dış ortamlarda açıkta kalan bölüler için uygundur.

• Uzun mesafeli uygulamalarda sık tercih edilir.

b) PVC Borular

• Maliyet avantajı sağlar fakat sıcaklık değişimlerine karşı dayanıksızdır.

• Yeraltı uygulamalarında dış koruyucu tabaka veya beton altında kullanılmalıdır.

c) Galvanizli Çelik Borular

• Mekanik koruma ihtiyacının yüksek olduğu endüstriyel alanlarda tercih edilir.

• Ancak paslanmaya karşı ek izolasyon gerektirir.

d) Beton Kanallar

• Çok yoğun trafikli bölgelerde veya çok uzun ömürlü altyapı projelerinde kullanılır.

• Maliyetli ve işçilik yoğunudur.

2. İzolasyon Yöntemleri

Kablo borularının dış yüzeyine veya kabloların kendisine uygulanacak izolasyonlar, hem nem hem de ısıya karşı koruma sağlar.

a) Isı Yalıtım Bandı ve Yılık

• Boru üzerine sarmalanarak uygulanır.

• Soğuk bölgelerde kablonun çalışma sıcaklığını korur.

b) Neme Dayanıklı Jel Dolgulu Borular

• Kablonun etrafındaki nemin içeri sızmasını engeller.

• Su basmış alanlarda tercih edilir.

c) Ekstra Kılıf / Manşon Kullanımı

• Kablo bağlantı noktalarının su ve nemden etkilenmemesi için kullanılır.

3. Drenaj Sistemleri

Zemin altı kablo sistemlerinin uzun ömürlü olması için en az boru seçimi kadar drenaj da kritik bir rol oynar. Yer altında su birikmesi hem kablo hem boru ömrünü azaltabilir.

a) Kum ve Çakıl Dolgu Katmanları

• Borunun altına ve çevresine uygulanarak suyun birikmesini engeller.

• Su, kablo yerine toprağa emilir.

b) Drenaj Boruları

• Kablo hattı boyunca paralel olarak yerleştirilir.

• Şebeke veya doğal tahliye sistemine bağlanır.

c) Kuyu ve Pompa Sistemleri

• Özellikle yüksek yeraltı su seviyesine sahip alanlarda aktif pompalama ile su tahliyesi sağlanır.

4. Montaj Aşamasında Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Kablolar bürülmeden önce zemin etütü yapılmalıdır.

• Boruların dönemeç noktalarında genleşme payı bırakılmalıdır.

• Kemirgen tehlikesine karşı boru seçimi dikkatle yapılmalıdır.

• Bağlantı noktaları su sızmaz şekilde yığlanmalı ve bantlanmalıdır.

• İzolasyon uygulamasından önce boru yüzeyi temizlenmelidir.

5. Sık Yapılan Hatalar

• PVC borunun çok sıcak veya soğuk alanlarda doğrudan kullanılması

• Beton altı uygulamada drenajsız montaj yapılması

• Kablo bağlantılarının korumasız bırakılması

• Kum dolgu yerine toprak dolgu kullanılarak su birikmesine yol açılması

Sonuç

Zemin altı kablo sistemlerinde dayanıklılık ve güvenlik, seçilen borunun tipi kadar, yapılan izolasyon ve drenaj yöntemlerine de bağlıdır. Uygulama öncesi doğru analiz, uygulama sürecinde titiz işçilik ve uygulama sonrası testlerle uzun ömürlü ve sorunsuz bir sistem kurmak mümkün olabilir.