Başlık: Gömülü Zemin Altı Kablolamalarda Su Yalıtımı Nasıl Sağlanır?

Giriş: Yer Altı Kabloları ve Su Tehlikesi

Elektrik, iletişim ve otomasyon sistemlerinde zemin altı kablolama, hem alan tasarrufu hem de dış etkilere karşı koruma açısından yaygın bir tercihtir. Ancak yer altı ortamlar çoğunlukla nemli, su baskınına açık ve değişken koşullara sahiptir. Özellikle altyapı sistemlerinin güvenliğini tehdit eden unsurların başında su girişi gelir. Bu nedenle, gömülü kablolarda doğru su yalıtımı hayati önem taşır.

Bu makalede; zemin altı kablolamalarda karşılaşılan su kaynaklı problemler, çözüm odaklı sistemler ve profesyonel uygulama örnekleri üzerinden ilerleyeceğiz.

1. Neden Su Yalıtımı Gerekli?

Zemin altı kabloları, dış ortam koşullarına sürekli maruz kalır. Su, hem fiziksel hem kimyasal olarak kabloları tehdit eder:

• Korozyon: Metal koruyucu katmanların zamanla çürümesine yol açar.

• Kısa devre: Su, iletkenlere ulaşırsa izolasyonu zayıflatır.

• Kablo şişmesi: Yalıtım malzemeleri suyu emer ve kablonun yapısını bozar.

• Sinyal kaybı ve performans düşüklüğü: Özellikle data kablolarında sinyal iletimi zayıflar.

2. Suya Dayanıklı Kablo Seçimi

Zemin altı uygulamalar için özel olarak üretilmiş kablolar tercih edilmelidir. Bunlar:

• PE veya XLPE izoleli dış kılıfa sahiptir.

• Su geçirmez jelly dolgu maddesiyle korunur.

• Dış kabukta çift katmanlı UV dayanıklı izolasyon bulunur.

• Kendinden su itici yapıya sahip kablolar daha uzun ömürlüdür.

Bu tip kablolar, yalnızca suyla değil aynı zamanda kemirgenlerle, basınçla ve mikroorganizmalarla da mücadelede etkilidir.

3. Borulama Sistemleri ile Koruma

Zemin altı kablolamada en yaygın yöntem borulama sistemleridir. Aşağıda başlıca tipler ve özellikleri listelenmiştir:

4. İzolasyon Malzemeleri: Nem ve Suya Karşı Ekstra Koruma

Boruların yalnızca kabloları fiziksel olarak koruması yetmez. Su geçirme riskini azaltmak için ek izolasyon önlemleri gerekir:

a. Bitümlü Kaplamalar

Borulara dıştan uygulanan yapışkanlı su yalıtım katmanları. Özellikle sabit hatlarda yaygın.

b. Poliüretan Köpük

Kablo geçiş noktalarında boşlukları doldurur. Hem yalıtım hem mekanik destek sağlar.

c. Su Bariyeri Bandı

Kablonun çevresine sarılarak suyun ilerlemesini engelleyen yapışkan bantlardır. Montaj sırasında kolayca uygulanır.

5. Drenaj Sistemleri: Suyu Uzak Tutmak

En iyi yalıtım bile drenajsız bir sistemde işe yaramaz. Yer altına döşenecek kablo hatlarında, mutlaka bir drenaj planı yapılmalıdır:

• Kum – çakıl dolgular suyun süzülmesini sağlar.

• Drenaj borularıyla birikinti su uzaklaştırılır.

• Eğimli döşeme ile su akışı yönlendirilir.

• Rögarlar belirli aralıklarla kontrol için bırakılmalıdır.

6. Kablo Giriş Noktaları ve Ek Yerleri

Su girişinin en riskli olduğu yerler, boru geçişleri ve kablo ek noktalarıdır. Burada dikkat edilmesi gerekenler:

• Kablo geçişleri özel kablo rakorları ile sızdırmaz hale getirilmelidir.

• Ek yerlerinde kablo kılıfı + dış etiketli izolasyon sistemi uygulanmalı.

• Her ek kutusu su geçirmez IP68 sınıfında olmalıdır.

7. Uygulama Örnekleri ve Saha Notları

Örnek 1: Gıda Tesisi Zemin Altı Otomasyon Hattı

• HDPE spiral boru kullanıldı.

• Ek noktalarında poliüretan dolgu uygulandı.

• Rögar kutuları her 12 metrede bir yerleştirildi.

Örnek 2: Sanayi Bölgesi Zayıf Akım Altyapısı

• PE izoleli data kablosu + PVC koruma borusu

• Boru dışına bitüm bant + kum dolgulu kanal

• Her 20 metrede bir drenaj borusu bağlantısı

8. Bakım ve Periyodik Kontroller

• Yılda en az 1 kez yer altı hatlarının rögar kutularından kontrolü yapılmalıdır.

• Termal kameralarla nem ve sıcaklık analizleri önerilir.

• İzolasyon değeri azalan hatlar tespit edilip proaktif yenileme yapılmalıdır.

Sonuç: Suya Karşı Stratejik Kablo Koruma

Gömülü kablolamada su yalıtımı; kablonun tipinden, borulama sistemine, yalıtım malzemesinden drenaja kadar çok katmanlı bir planlama gerektirir. Doğru yöntemler uygulandığında, kablo ömrü 20 yıla kadar uzayabilir.

Unutulmaması gereken en önemli detay: yalıtım sadece malzeme değil, aynı zamanda doğru uygulama, izleme ve bakım sürecidir.