Açık Deniz (Offshore) Tesislerde Kablo Koruma Gereksinimleri Ve Uygulama Örnekleri
1. Offshore Ortamının Kablo Sistemlerine Etkisi
Offshore tesisler; petrol platformları, rüzgar santralleri, denizaltı ısı merkezi bağlantıları gibi deniz üzerinde ya da denizle temas halinde çalışan yapılardan oluşur. Bu ortamlarda karşılaşılan sorunlar:
-
Tuzlu Su Korozyonu: Kabloların ve koruma elemanlarının metalleri zamanla paslanabilir.
-
UV İşınları: Güneşe maruz kalan plastik yapılar gevrekleşir.
-
Rüzgar ve Dalga Titreşimleri: Mekanik zorlanma oluşturur.
-
Alev Alma Riski: Parlama ihtimali bulunan ortamlarda Ex-proof koruma gerekir.
2. Kablo Koruma Sistemlerinde Kullanılan Malzemeler
a. Paslanmaz Çelik Korumalar
-
AISI 316L gibi deniz ortamına uygun paslanmaz borular tercih edilir.
-
Hem mekanik koruma hem de tuzlu suya dayanıklılık sağlar.
b. Marin Tip Spiral Borular
-
PVC kaplamalı, halojensiz ve UV dayanımlı yapılar.
-
İç yapıları galvanizli ya da çift katmanlı olabilir.
c. Ex-Proof Kablo Kanallıarı
-
ATEX sertifikalı, sıkışmaz conta ve kelepçe sistemleri kullanılır.
-
Özellikle çalışma alanları ve jeneratör kablo geçişlerinde zorunludur.
3. Uygulama Örnekleri
• Rüzgar Türbinlerinde Kule İçi Kablolama
-
Kablo taşıyıcı sistemler (hareketli kanal) kullanılır.
-
Yüksek nem ve tuzlu ortama dayanıklı özel plastik polimerler tercih edilir.
• Petrol Platformlarında Kablo Tavası
-
Platform üstünde açıkta kalan kablolar genellikle sınıf E90 yangına dayanıklı kablo tavası içinde taşınır.
• Denizaltı Bağlantı Kutuları
-
Su altında sızma yapmayacak özel conta sistemleri gerekir.
4. Offshore Proje Planlamasında Dikkat Edilmesi Gerekenler
-
Kablo rotalarının olabildiğince koruma içinde kalması sağlanmalıdır.
-
Ek noktaları mutlaka sıkışmaz yapılmalı, conta ya da kauçuk tıpa ile desteklenmelidir.
-
Metal koruma kullanılıyorsa çinko kaplama ve pasivasyon tercih edilmelidir.
5. Uluslararası Standartlar ve Sertifikasyon
-
IEC 60079-14: Patlayıcı ortamda elektrik tesisatı
-
NEK TS 606: Offshore kablolar için Norveç standardı
-
IEC 60332 / 60331: Yangın testleri
-
ABS, DNV, Lloyd’s: Gemi ve offshore onayları
6. Bakım ve Periyodik Kontroller
-
Tuz birikimi olup olmadığı kontrol edilir.
-
Mekanik zorlanma, gevşeme ve yıpranma test edilir.
-
Koruma sistemlerinin topraklama bütünlüğü kontrol edilir.
7. Sık Yapılan Hatalar
-
Yanlış boru seçimi (iç-dış çap uyumsuzluğu)
-
UV dayanımsız plastiklerin açıkta bırakılması
-
İzolasyon bandıyla montaj gibi kalıcı olmayan geçici çözümler
8. Geleceğe Dair Trendler
-
Kompozit koruma sistemleri (karbon fiber - çelik karışımı)
-
Akıllı sensörlü kablo koruma kanalları
-
Geri dönüşümlü, yeşil sertifikalı marin plastikler